Wybór materiałów i formy w przestrzeni cmentarnej od dawna podlegał różnym tradycjom i zwyczajom, a współczesne podejście do projektowania nagrobków obejmuje zarówno aspekty miłe dla oka, jak i techniczne. Nagrobki tworzone są z myślą o trwałości i odporności na warunki atmosferyczne, co wiąże się z analizą właściwości kamienia, betonu lub metalu używanego w konstrukcji. Przy projektowaniu bierze się pod uwagę zarówno miejsce, w którym ma stanąć nagrobek, jak i jego otoczenie, aby ogół komponowała się harmonijnie z innymi elementami cmentarza i zapewniała czytelny charakter upamiętnienia
Nowoczesne nagrobki na prawdę bardzo często odznaczają się zróżnicowanymi kształtami i rozwiązaniami materiałowymi, które pozwalają na indywidualne dopasowanie do oczekiwań rodziny i stylu miejsca pochówku.
W projektach uwzględnia się też trwałość powierzchni pod kątem odporności na zabrudzenia, promieniowanie UV i zmienne warunki pogodowe, co wpływa na wygląd nagrobka w dłuższym czasie. Istotne staje się też planowanie najmniejszych elementów konstrukcyjnych, takich jak elementy mocujące, powierzchnie dekoracyjne oraz przestrzeń na inskrypcje i tablice pamięci
Tworzenie nagrobków obejmuje również zagadnienia powiązane z układem przestrzennym na cmentarzu, dostępnością miejsca i zachowaniem spójności z otoczeniem. Projektanci analizują wymiary i proporcje nagrobka w kontekście sąsiadujących grobów, oraz sposoby jego ustawienia w porównaniu do ścieżek i terenów zielonych. W praktyce znaczy to konieczność zrównoważenia funkcji użytkowej, estetycznej i trwałości konstrukcji, przy uwzględnieniu przepisów regulujących rozmieszczenie grobów i dopuszczalne wymiary elementów cmentarnych
W podejściu do przyszłościowych nagrobków coraz częściej uwzględnia się także dodatkowe elementy, które mogą obejmować technologie ułatwiające utrzymanie porządku albo personalizację przestrzeni pamięci. W ramach projektowania rozważa się kompatybilność wykorzystanych materiałów z elementami dekoracyjnymi, sposób montażu szczegółów a także wpływ czynników umieszczonych na zewnątrz na zachowanie estetyki przez bardzo długie lata. Takie podejście daje możliwość na tworzenie nagrobków, które łączą trwałość konstrukcji z możliwością indywidualnej ekspresji w formie, kolorze i komponowaniu inskrypcji, tworząc spójny i przemyślany szczegół przestrzeni cmentarnej.
Zobacz także: tablice nagrobkowe.